Wybór najbezpieczniejszego komunikatora – jakie zabezpieczenia są niezbędne? Porównanie aplikacji

Ekran smartfonu z widocznymi ikonami popularnych komunikatorów internetowych. W tle widoczny jest stół, filiżanka z kawą oraz notatnik.

W dobie zagrożeń i cyberataków każdy użytkownik Internetu powinien zadbać o swoje bezpieczeństwo. Okazuje się, że na ingerencję hakerów narażone są ró;;wnież popularne komunikatory internetowe. Włamanie przez aplikację może skutkować wyciekiem poufnych danych, plików, haseł i wszystkiego, co przechowywane jest w pamięci smartfona. Z tego powodu przyjrzeliśmy się aplikacjom i stworzyliśmy mały ranking komunikatorów. Sprawdź, czy używasz bezpiecznego narzędzia do komunikacji. 

Komunikator internetowy – rewolucja mobilnej komunikacji 

Połączenia telefoniczne czy SMS-y, choć nadal są używane, coraz częściej ustępują miejsca komunikatorom internetowym. Aplikacje przejęły ich funkcje, oferując użytkownikom znacznie więcej i zdarza się, że do ich korzystania niepotrzebny jest numer telefonu.

W praktyce komunikacja wirtualna jest natychmiastowa, szybsza, powszechna, a także multimedialna – co jest dodatkowym atutem. Ta forma pozyskiwania i nadawania informacji stała się na tyle powszechna, że na co dzień korzystają z niej firmy, korporacje czy szkoły. Jest to sposób, który jest znacznie wygodniejszy niż standardowy mail, a przy tym ma zdecydowanie mniej formalny charakter. 

Mimo to warto pamiętać, że przekazywane za pośrednictwem komunikatorów dane poufne muszą być odpowiednio chronione.Najwięcej zależy więc od samej aplikacji i to ile danych oraz w jaki sposób zabezpiecza

Co to jest komunikator internetowy?

Zanim przejdziemy do wskazania najbezpieczniejszych komunikatorów, warto wyjaśnić, czym w ogóle jest komunikator. Według najprostszej definicji jest to aplikacja, za pomocą której można wymieniać się z innymi osobami wiadomościami tekstowymi i głosowymi. Największą różnicą jest to, że można przesyłać również zdjęcia, wideo, pliki, a także prowadzić rozmowy. Wszystko, co zostało wysłane, adresat otrzyma w tym samym momencie.

Sporym ułatwieniem takiej komunikacji jest to, że użytkownicy komunikatora widzą, czy inny użytkownik jest dostępny lub kiedy był aktywny po raz ostatni. Dodatkowo w czatach komunikatorów można tworzyć grupy, co jest przydatne w komunikacji ze znajomymi, rodziną i współpracownikami. 

Pierwsze komunikatory na świecie

Wydawać się może, że powstanie i rozwój komunikatorów internetowych przypadł na ostatnie 10-15 lat. Okazuje się, że to narzędzie pojawiło się już w latach 90. W 1996 r. firma Mirabillis z Izraela udostępniła program ICQ (I Seek You – widzę cię), który był pierwszym popularnym na dużą skalę komunikatorem. Jak na tamte lata był też bardzo zaawansowany, bo oprócz wiadomości tekstowych umożliwiał przesyłanie plików oraz przeprowadzanie wideokonferencji

Twórcy komunikatora internetowego we właściwym momencie wyczuli potrzeby internautów, bo w 1997 r., po kilku miesiącach działania ICQ, zarejestrowało się 850 000 użytkowników. Rekordowym osiągnięciem było wydarzenie, które miało miejsce w lipcu tamtego roku. Wtedy zanotowano aktywność 100 tys. użytkowników jednocześnie, co nie wydarzyło się nigdy wcześniej. Komunikator działał przez 30 lat, oficjalnie zakończył działanie 26 czerwca 2024 r

Innym komunikatorem, który z kolei w Polsce odniósł olbrzymi sukces, było Gadu-Gadu, cieszące się popularnością na przełomie wieków. Słynny dźwięk przychodzących powiadomień i charakterystyczne emotikony zawładnęły internautami w całym kraju. W tym programie każdy miał swój indywidualny numer GG oraz możliwość zakładania czatów grupowych i wysyłania plików. 

Co ciekawe, użytkownicy mogli tworzyć własne opisy. Najczęściej umieszczali w nich informacje o sobie, statusie związku, teksty ulubionych piosenek lub cytaty. Pomimo tego, że Gadu-Gadu było nieodłącznym elementem komunikacji, w momencie świetności w 2011 r. przyciągało około 7 mln użytkowników, dzisiaj cieszy się zdecydowanie mniejszą popularnością. Nadal jest to aplikacja rozwijana, z której można korzystać.

Uśmiechnięty mężczyzna pokazuje ekran smartfona z notatką z informacjami o rodzajach zabezpieczeń komunikatorów.

Jak zabezpieczane są najlepsze komunikatory internetowe?

Od czasów komunikatorów ICQ i Gadu-Gadu sporo się zmieniło, rozwój technologii i zagrożeń, a także potrzeby użytkowników sprawiają, że współczesne komunikatory muszą być o wiele lepiej zabezpieczone. Zwłaszcza że nawet w codziennej komunikacji z bliskimi poruszamy nie tylko tematy błahe, ale też te ze sfery prywatnej i zawodowej. Dzielimy się informacjami, które nie powinny wydostać się poza zaufane grono. Komunikatory, jak i telefony, to archiwa z informacjami o użytkownikach, ich kontaktach oraz danymi

Z tych powodów twórcy aplikacji wprowadzają ochronę, która uniemożliwia dostęp osobom postronnym. Jest to nie tylko hasło lub pin, ale i zabezpieczenia wewnątrz kodu źródłowego. 

Szyfrowanie danych

Jednym z popularnych i standardowych sposobów zabezpieczenia komunikatorów internetowych jest szyfrowanie. W zamyśle jest to metoda genialna w swojej prostocie, ale dla tego, który próbuje się włamać, jest to bardzo trudne zabezpieczenie. 

Działanie systemu polega na tym, że wiadomość zostaje zaszyfrowana na telefonie nadawcy, a odszyfrowana po dotarciu do urządzenia odbiorcy. Dla pośredników i postronnych, czyli dostawców usług internetowych, platform lub hakerów, widoczny jest ciąg niezrozumiałego kodu w postaci cyfr. Takie rozwiązanie gwarantuje, że wiadomość jest chroniona.

Znikające wiadomości

Innym sposobem na zwiększenie prywatności są znikające wiadomości. Ta funkcja umożliwia automatyczne usuwanie wiadomości po określonym czasie. Użytkownik ma możliwość zdecydowania, czy ich treść ma przestać istnieć:

  • natychmiast, 
  • po 24 h, 
  • po 48 h.
  • po 96 h, 
  • po kilku dniach. 

Rozwiązanie jest skuteczne, ponieważ wiadomości znikają z urządzeń nadawcy, jak i odbiorcy. Wystarczy, że jeden z użytkowników włączy tę opcję. 

Otwarty kod źródłowy

Technicznym aspektem zabezpieczenia komunikacji jest również otwarty kod źródłowy. Ochrona polega na tym, że twórcy udostępniają kod w wolnym dostępie. Umożliwiając innym programistom i ekspertom na dokładnie przyjrzenie się, sprawdzenie i w razie potrzeby zaproponowanie poprawek. Takie działanie prowadzi do znalezienia luk w zabezpieczeniach.

Oczywiście istnieje także duże ryzyko, że znajdą się cyberprzestępcy, którzy wykorzystają dostęp do kodu. Niemniej otwarty kod źródłowy ma służyć rozwojowi aplikacji i przyczyniać się do bezpieczeństwa użytkowników.

Mniejsza ilość zapisanych danych 

Bezpieczne komunikatory stosują zasadę przechowywania jak najmniejszej ilości metadanych. Najczęściej dotyczą one informacji na temat: kto, kiedy, z kim się komunikuje. W ten sposób zabezpiecza się prywatność, a jednocześnie minimalizuje ryzyko ataku hakerskiego i profilowania użytkowników. Aplikacje z tą funkcją zbierają i przechowują tylko te informacje, które są niezbędne.

Trzy osoby korzystające z komunikatorów internetowych na swoich smartfonach. Na pierwszym planie umieszczone są ikony aplikacji.

Ranking najbezpieczniejszych komunikatorów internetowych – lista aplikacji

Znalezienie idealnego komunikatora jest trudne, ale nie niemożliwe. Najwięcej zależy od preferencji użytkownika, jak i od tego, jakiej aplikacji do wysyłania wiadomości używają ludzie z jego środowiska pracy, rodzina i znajomi. Jeśli dołożymy do tego kolejne kryterium, jakim jest bezpieczeństwo, sprawa nieco się komplikuje. 

Korzystanie z komunikatorów powinno być nie tylko wygodne, ale przede wszystkim bezpieczne. Z tych powodów poniżej przedstawiamy sprawdzone i odpowiednio zabezpieczone aplikacje. 

Messenger – lider komunikacji internetowej 

Najbardziej znanym komunikatorem w Polsce jest Messenger. Co ciekawe, z tej aplikacji można korzystać bez konta powiązanego z platformą Facebook. Ze względu na ilość i jakość zabezpieczeń można uznać tę aplikację za bezpieczną. Wystarczy spojrzeć na fakty. 

Messenger zabezpieczony jest szyfrowaniem End-to-End (E2EE). Oznacza to, że podczas wysyłania wiadomości są chronione, a rozszyfrowanie następuje dopiero w urządzeniu adresata. Dodatkowo dostęp do historii rozmów można ochronić pinem. Zabezpiecza to konwersację na wypadek utraty urządzenia i logowania z innego sprzętu.

Użytkownicy komunikatora od Mety zachęcani są również do włączenia dwuetapowej weryfikacji. Dzięki czemu nieuprawnieni nie będą mogli przejąć konta. W tym komunikatorze istnieje możliwość uruchomienia funkcji znikających wiadomości oraz bezpiecznej pamięci – służącej do tworzenia kopii zapasowych. Jeśli zależy ci na dostępności, komunikacji z wieloma osobami oraz bezpieczeństwie, Messenger jest dobrym wyborem.

WhatsApp – aplikacja z numerem telefonu 

WhatsApp jest kolejnym komunikatorem Mety, firma przejęła go w 2014 roku (wtedy jako Facebook). Dla użytkowników jest to dobra wiadomość, ponieważ oznacza to, że komunikator jest chroniony tymi zabezpieczeniami co Messenger

W tym wypadku mowa o szyfrowaniu, dwuetapowej weryfikacji oraz kopii zapasowej. Użytkownicy podczas rejestracji są zobowiązani do podania numeru telefonu, co poniekąd jest źródłem niebezpieczeństw. Oszuści, poprzez WhatsApp, mogą wysyłać linki i prosić o przelew, podszywając się przy tym pod znanych bliskich. 

Korzystający powinni więc zachować ostrożność, a także zmienić domyślne ustawienia. Warto ograniczyć widoczność zdjęcia profilowego, statusu, a także możliwość dodawania do grup. Takie działanie chroni nie tylko przed utratą majątku, ale i przed spamem.

Jak podaje portal Telepolis, na przełomie 2020 i 2021 roku badacze Kasperskiego przyjrzeli się komunikatorom na całym świecie. Wynikiem ich pracy było stwierdzenie 480 ataków phishingowych. 89,6% z nich było wymierzonych w użytkowników WhatsAppa. Warto o tym pamiętać wybierając ten komunikator do poufnych wiadomości.

Telegram – niebezpieczny i popularny komunikator

Telegram jest komunikatorem bardzo kontrowersyjnym. Aplikację w 2013 r. stworzyli bracia Paweł i Nikołaj Durowowie, pochodzący z Rosji. Chociaż jej twórcy pochodzą z kraju nad Wołgą i komunikator jest tam niezwykle popularny, firma nie ma tam stałej siedziby, mieści się ona w Dubaju. Niemniej powiązanie z Rosją jest tematem teorii spiskowych i obaw o to, czy tamtejsze służby mają dostęp do informacji o użytkownikach. 

Inny zarzut dotyczy szerzenia propagandy oraz przekazywania fake newsów poprzez kanały tematyczne na Telegramie. Komunikator zyskał na popularności po wybuchu wojny w Ukrainie. Dlatego bardzo często można znaleźć tam niemające potwierdzenia w rzeczywistości informacji na temat konfliktu. Z aplikacji chętnie korzystają również przestępcy. 

Jeśli chodzi o bezpieczeństwo, Telegram nie wypada najlepiej. Wiadomości są zabezpieczone szyfrowaniem, ale pomiędzy użytkownikiem a serwerem. Skutkuje to tym, że wszelkie dane przechowywane są w chmurze. Użytkownicy mogą jednak zmienić ustawienia i włączyć tajne czaty, które mają pełne szyfrowanie E2EE

W trosce o bezpieczeństwo własne i danych dodatkowo należy:

  • włączyć dwuetapową weryfikację,
  • ograniczyć widoczność numeru telefonu,
  • nie otwierać podejrzanych wiadomości i nie klikać w linki. 

Największym zagrożeniem aplikacji pozostają ataki phishingowe. Dlatego nie jest to komunikator, który polecielibyśmy do komunikacji. Zwłaszcza że nad korzystaniem z niego wisi widmo deszyfryzacji wiadomości ze strony rosyjskich służb.

Signal – szyfrowana komunikacja 

Wydany w 2014 r. Signal to jeden z najbezpieczniejszych komunikatorów na rynku. Ma praktycznie wszystkie możliwe cechy, które ta aplikacja powinna mieć. Pełne szyfrowanie to standard, dlatego twórcy poszli o krok dalej – komunikator zbiera minimalne dane o swoich użytkownikach. Zazwyczaj jest to numer telefonu, do którego przypisano konto. 

Poza tym kod aplikacji jest jawny. Programiści sprawdzają aplikację pod względem luk w zabezpieczeniach oraz potencjalnych błędów. Ponadto użytkownicy mogą włączyć funkcję znikających wiadomości, a także blokady rejestracji w formie PIN-u (ochrona przed przejęciem konta na nowym urządzeniu). 

Komunikator nie jest jednak całkowicie wolny od wad. Może zdarzyć się, że użytkownicy Signala zostaną ofiarami phisingu. Zaleca się dodatkową ostrożność i rozwagę podczas korzystania z aplikacji.

Session – bezpieczna nowość wśród komunikatorów 

W tym zestawieniu ciekawym komunikatorem jest Session. Co prawda, nie jest to bardzo znana aplikacja, ale gwarantuje duży stopień bezpieczeństwa. Jest to jeden z nielicznych komunikatorów, który nie wymaga podawania numeru telefonu. Aplikacja zapewnia więc anonimowość, a przy tym nie gromadzi metadanych i informacji o użytkownikach. 

Session szyfruje wiadomości w trybie End-to-End i wysyła je w sieci rozproszonej z zastosowaniem technologii onion routing, znanej m.in. z zabezpieczeń Dark webu. W ten sposób wiadomości przesyłane są przez serwery społeczności, co skutkuje tym, że pojedynczy użytkownik jest trudny do namierzenia. 

Ten komunikator jest jednym z najbezpieczniejszych, ale trzeba pamiętać, aby chronić aplikację hasłem. W ten sposób dostęp do wiadomości będzie chroniony na wypadek, gdyby ktoś nieuprawniony miał fizyczny dostęp do telefonu. To najlepszy komunikator dla tych, którym potrzeba ponadprzeciętna pewność, że do ich wiadomości dostęp ma tylko adresat. 

Tabela przedstawia porównanie rodzajów zabezpieczeń w najpopularniejszych komunikatorach:

Rodzaj zabezpieczenia

Messenger

WhatsApp

Telegram

Signal

Session

Szyfrowanie

✓/X

Znikające wiadomości

Otwarty kod źródłowy

X

X

✓/X

Minimalizacja zbierania danych 

X

X

✓/X

Bezpieczny komunikator – FAQ

Jeśli nadal masz wątpliwości, który komunikator internetowy jest bezpieczny, zapoznaj się z tą sekcją. Poznaj odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania, a będziesz wiedzieć więcej. 

  1. Czy szyfrowane komunikatory są gwarancją bezpieczeństwa i prywatności? 

    Tak, komunikatory z pełnym szyfrowaniem E2EE są gwarancją bezpieczeństwa podczas komunikacji. Użytkownicy nie powinni więc obawiać się, że ich prywatność wycieknie poza zaufane grono. 

  2. Signal vs WhatsApp – który komunikator wybrać?

    Oba komunikatory są dobrze zabezpieczone, a mimo to ich użytkownicy powinni pozostać ostrożni. Wadą Signala jest to, że oszuści poprzez tę aplikację próbują wyłudzić dane lub środki finansowe poprzez phishing. Z kolei Whatsapp wymaga zmiany ustawień, aby użytkownicy byli w pełni chronieni. Obie aplikacje są jednak godne polecenia. 

  3. Dlaczego Messenger jest najbardziej znanym komunikatorem w Polsce?

    Na popularność aplikacji wpłynął przede wszystkim Facebook. Użytkownicy, którzy założyli konto na tym portalu społecznościowym, do komunikacji korzystali z komunikatora Messenger. Za sukcesem stoi też fakt, że „wszyscy” mają Messengera, więc to najwygodniejsza forma do kontaktu z bliskimi i współpracownikami. 

  4. Czy komunikator online wymaga posiadania numeru telefonu?

    Wiele aplikacji żąda podania numeru telefonu. Jego brak uniemożliwia więc założenia konta i komunikacji ze światem. Na rynku aplikacji są jednak komunikatory, w których nie trzeba podawać takich informacji np. Session.

  5. Czy można korzystać z komunikatora anonimowo?

    Tak, istnieją aplikacje, które nie wymagają podawania danych osobowych ani numeru telefonu. Przykładem jest Session, który umożliwia anonimową komunikację.

Maciej Jurczyk
Redaktor z wykształcenia i pasji. Wierzę, że dobrze napisany tekst nie tylko sprawia przyjemność odbiorcy, ale i zmienia jego świat. Poza tym czytam, gotuję, oglądam i kręcę kilometry na szosie.
error: Treści są zabezpieczone!