Wybór Karola Wojtyły na papieża był przełomem w historii XX w. Wiele osób uważa, że miał on kluczowy wpływ na upadek komunizmu w Europie Środkowo-Wschodniej. Z tego właśnie względu “człowiek w bieli” był przez władze w Moskwie uważany za człowieka “niewygodnego”. Czy w takim razie to Sowieci odpowiadają za zamachy na Jana Pawła II? Czytaj dalej!
Zamachy na papieża Jana Pawła 2 – akt terroru czy spisek?
Papież Jan Paweł II w trakcie swojego pontyfikatu przeżył dwa zamachy terrorystyczne. Dla wielu osób to zaskoczenie, ponieważ tylko jeden z ataków zyskał światowy rozgłos. Polacy pamiętają historię Mehmeta Ali Ağcy oddającego strzały w kierunku Ojca Świętego. Wspominają również sceny z więzienia, w których niedługo po zamachu papież Polak przebacza swojemu niedoszłemu zabójcy.
Drugi zamach na papieża, który miał miejsce w przededniu pierwszej rocznicy poprzedniego ataku, przeszedł jednak bez większego echa. Z tego względu mało kto pamięta o tym, że w ogóle miał on miejsce.
Przyjrzyjmy się dokładniej szokującym wydarzeniom z 1981 i 1982 r., a następnie zbadajmy ich okoliczności i sensacyjne tropy. To kolejne mroczne tajemnice Watykanu – tym razem jednak za spiskiem prawdopodobnie stoją nie władze kościoła, ale obawiający się rewolucji Sowieci.
Zamach na papieża 1981 – Jan Paweł II postrzelony w Watykanie
W słoneczną środę 13 maja 1981 r. papież pozdrawiał wiernych na pl. Świętego Piotra w Watykanie. Jego odkryty papamobile wykonywał kolejne okrążenie wokół wytyczonej ścieżki, a wierni wiwatowali. Zegary wskazywały kwadrans po godzinie 17. Nagle okrzyki tłumów przerwała seria wystrzałów.
Ranny następca Jana Pawła I osunął się na ręce swojego najbardziej zaufanego człowieka – sekretarza Stanisława Dziwisza. Na białych szatach Ojca Świętego widać było ślady krwi – kule dosięgły papieża w okolicach jamy brzusznej, a także na dłoni i ramieniu.
Wojtyłę prędko przewieziono do słynnej polikliniki Gemelli. Po sześciogodzinnej operacji przedstawiciele szpitala ogłosili, że życie Jana Pawła II nie jest zagrożone. Papież spędził w klinice kolejne 22 dni – skutki zdarzenia odczuwał jednak do końca życia. Eksperci uważają, że choroba Parkinsona, na którą papież cierpiał przez ostatnich 13 lat życia, mogła być spowodowana właśnie obrażeniami z 13 maja 1981 r.
Kto strzelał do papieża?
Zamachowcem, który postrzelił papieża Jana Pawła II był turecki terrorysta Mehmet Ali Ağca, należący do organizacji Szarych Wilków. Według planu ataku miał mu towarzyszyć drugi turecki strzelec, Oral Celik. Obaj mieli oddać strzały w kierunku Ojca Świętego, a następnie zdetonować niewielki ładunek wybuchowy, który miał odwrócić uwagę tłumu. Według zamysłu zamieszanie dałoby im możliwość ucieczki i schronienia się w ambasadzie Bułgarii.
Ostatecznie z broni skorzystał tylko Ali Agca, którego chwilę po ataku schwytali szef ochrony papieskiej, jedna z zakonnic i postronni przechodnie.
Warto również dodać, że papież Polak nie był jedynym poszkodowanym w strzelaninie, poza nim kule dosięgły również dwie inne osoby. Obrażenia nie były jednak na tyle poważne, by zagrozić ich życiu.
Drugi zamach na Jana Pawła 2
12 maja 1982 r., niemal rok po ataku Ali Agcy, Jan Paweł II przybył z pielgrzymką do Fatimy w Portugalii. Wybór nie był przypadkiem – to właśnie tam w 1917 r. miały miejsce słynne objawienia fatimskie. Ich początek przypadał na dzień 13 maja, czyli ten sam, w którym papieża dosięgły strzały zamachowca. Ojciec Święty uznał, że te dwa zdarzenia są ze sobą powiązane i odwiedzi on Fatimę w podzięce za ocalenie.
Podczas wieczornego nabożeństwa w kierunku papieża z tłumu wybiegł Juan Fernandez Krohn – duchowny hiszpańskiego pochodzenia. Należał on do sedekwantystów, którzy nie uznawali żadnego zwierzchnika Stolicy Apostolskiej po Piusie XII. Uzbrojony w ok. 40-centymetrowy sztylet, zdołał jedynie lekko zranić Jana Pawła II. Dzięki szybkiej reakcji ochrony napastnika prędko obezwładniono i aresztowano.
Kto zlecił zamach na papieża? Teorie spiskowe
Przez lata atak na Jana Pawła II zdążył wzbudzić wiele kontrowersji, narosło wokół niego mnóstwo teorii spiskowych. Niemal każdy zdawał sobie sprawę z tego, jak istotną postacią dla formowania się nowego światowego porządku był Karol Wojtyła. Nie dziwiły więc doniesienia o tym, że oba zamachy były zaplanowane przez wschodnie służby powiązane z Sowietami.
W 1985 r. opublikowano raport CIA, który sugerował, że odpowiedzialność za ataki powinni ponieść Sowieci i Bułgarzy. Służby tego drugiego państwa miały prowadzić zorganizowane działania na zlecenie władz ZSRR, których celem miało być wyeliminowanie papieża Polaka.
Sam Mehmet Ali Ağca miał doświadczenie w wykonywaniu tego typu operacji. W 1979 r. uczestniczył w morderstwie znanego tureckiego dziennikarza. Po krótkim czasie zbiegł z więzienia i trafił do Iranu, gdzie miał nawiązać kontakt z Sowietami. Następnie, posługując się fałszywymi personaliami i dokumentami, dotarł do Bułgarii. W jej stolicy, Sofii, miał dowiedzieć się, że radziecki wywiad wytypował go do kolejnego, znacznie poważniejszego zamachu.
W stolicy Włoch Ağcę oraz jego wspólnika wspierało przynajmniej czterech bułgarskich agentów. Mieli oni za zadanie m.in. zorganizować im odpowiednie narzędzia do ataku, określić najlepsze miejsca do przeprowadzenia zamachu, a także ułatwić im ucieczkę i schronienie. Co ciekawe, mimo to niedoszły zabójca papieża skorzystał z własnego sprzętu.
Po zdarzeniu Ali Ağca wielokrotnie zmieniał swoją wersję wydarzeń. Jedna z nich przykuła jednak szczególną uwagę służb – był to tzw. “bułgarski ślad”. Zamachowiec twierdził, że to bułgarskie służby specjalne stały za logistyką i organizacją ataku. Po tych zeznaniach aresztowano nawet kilku agentów, których po czasie uniewinniono ze względu na brak dowodów.
Służby wielokrotnie trafiały później na tropy potwierdzające spisek. W kluczowych momentach śledczy odbijali się jednak od ścian – wiele przydatnych akt i dowodów w sprawie zwyczajnie zniszczono.
Inną ważną poszlaką w sprawie była publikacja rozkazu Komitetu Centralnego Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego przez włoski tygodnik “Toscana Oggi” w 1995 r. W dokumencie, podpisanym m.in. przez Michaiła Gorbaczowa, można było przeczytać, że że władze nakazują KGB:
– wykorzystać wszelkie dostępne możliwości, by zapobiec nowemu kierunkowi w polityce, zapoczątkowanemu przez polskiego papieża, a w razie konieczności – sięgnąć po środki wykraczające poza dezinformację i dyskredytację.
Z kolei jeśli chodzi o zamach na Jana Pawła II 1982, próżno doszukiwać się potwierdzonych informacji o tym, że atak był dziełem sowieckich służb. Co więcej, jego sprawca sugerował podczas procesu, że to papież Polak jest radzieckim agentem działającym na rzecz komunistów. Najbardziej prawdopodobnym scenariuszem jest w tym przypadku zwyczajna nienawiść do Ojca Świętego i osobiste przekonania.
Juan Fernandez Krohn miał podczas ataku krzyczeć do Wojtyły:
- “Precz z papieżem”.
- “Oskarżam cię o niszczenie Kościoła! Śmierć Soborowi Watykańskiemu!”.
Co ciekawe, chwilę po ataku Jan Paweł II zdążył jeszcze pobłogosławić swojego niedoszłego zabójcę. O powadze zamachu świat dowiedział się dopiero w 2008 r., gdy do mediów trafiła informacja o tym, że papież faktycznie został ranny.
Zamach na Jana Pawła ll – podsumowanie
Postrzelenie papieża Jana Pawła II w Watykanie i atak nożownika w Fatimie były niezwykle ważnymi wydarzeniami w historii XX w. Wiele osób pamięta pierwszy z zamachów, historię Mehmeta Ali Agcy i przebaczenie sprawcy przez Ojca Świętego, zapominając jednocześnie o wydarzeniach, które miały miejsce rok później.
Choć wydaje się, że znamy większość szczegółów dotyczących tych incydentów, wciąż mają one przez nami wiele sekretów. Teorie spiskowe nie są tu bezpodstawne, a w dotarcie do prawdy wciąż zaangażowanych jest mnóstwo osób, zgłębiających największe tajemnice Watykanu. Czy jednak kiedykolwiek będziemy mogli z całkowitą pewnością stwierdzić, kto kto zlecił zamach na papieża? Prawdopodobnie nie.
Atak na Jana Pawła II – FAQ
Poznaj odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania!
W którym roku był zamach na Jana Pawła II?
Jan Paweł II dwukrotnie był celem zamachu terrorystycznego. Pierwszy z nich – postrzelenie przez Mehmeta Ali Ağcę w Watykanie – miał miejsce 13 maja 1981 r. Kolejny – atak nożownika w Fatimie – wydarzył się 12 maja 1982 r.
Ile było zamachów na Jana Pawła II?
Miały miejsce dwa zamachy na papieża Jana Pawła II. Pierwszy z nich (postrzelenie przez Mehmeta Ali Ağcę) wydarzył się w Watykanie, a drugi (atak nożownika) w Fatimie w Portugalii.
Kto postrzelił papieża?
Zamachowcem, który strzelał do papieża w Watykanie, był 23-letni Mehmet Ali Ağca. Turecki strzelec był członkiem organizacji Szarych Wilków i prawdopodobnie działał na zlecenie bułgarskich służb specjalnych.
Kiedy jest rocznica zamachu na papieża?
Rocznica pierwszego zamachu na Jana Pawła II wypada 13 maja, a rocznica drugiego ataku 12 maja.