Monitoring miejski stał się stałym elementem krajobrazu wielu polskich miejscowości. Kamery można zobaczyć nad skrzyżowaniami, na dworcach, przy urzędach oraz w centrach. Dla jednych to gwarancja bezpieczeństwa, dla innych temat budzący pytania o prywatność w przestrzeni publicznej. Jak działa system monitoringu miejskiego, jaki sprzęt jest w nim wykorzystywany i czy można dostać mandat z kamer miejskich? Wyjaśniamy!
Jak działa system monitoringu miejskiego w praktyce?
System monitoringu miejskiego to sieć kamer połączonych z centrum nadzoru. W dużych ośrodkach, takich jak Warszawa, setki urządzeń działają przez całą dobę. Operatorzy na bieżąco obserwują obraz i w razie potrzeby przekazują informacje policji lub straży miejskiej.
Kamery monitoringu miejskiego rejestrują:
- bójki,
- kradzieże,
- akty wandalizmu,
- wykroczenia drogowe,
- spożywanie alkoholu w miejscach publicznych.
Kluczowe znaczenie ma jednak nie samo nagranie, lecz szybka reakcja służb. Tam gdzie cyfrowy monitoring miejski jest dobrze skoordynowany z patrolami, interwencja może nastąpić nawet w ciągu kilku minut!
Warto pamiętać, że monitoring nie eliminuje przestępczości całkowicie. Zdarza się, że problem przenosi się do obszarów, które nie są objęte obserwacją kamer. Dlatego cyfrowa rejestracja w mieście stanowi wsparcie dla służb porządkowych, a nie ich zastępstwo.
Jaki sprzęt wykorzystuje cyfrowy monitoring miejski?
Nowoczesne rozwiązania w tym obszarze opierają się przede wszystkim na technologii IP. Oznacza to, że obraz przesyłany jest przez sieć komputerową, podobnie jak dane w internecie. Dzięki temu inteligentny system monitoringu miejskiego może obejmować bardzo rozległe obszary i być łatwo rozbudowywany.
Coraz częściej stosowane są kamery z AI, które oferują wysoką rozdzielczość, możliwość zbliżeń oraz funkcje analizy obrazu. Takie urządzenia potrafią wykrywać ruch, pozostawione przedmioty czy nietypowe zachowania. W praktyce oznacza to szybsze zauważenie potencjalnego zagrożenia.
Jednocześnie należy jasno podkreślić, że gmina nie ma prawa stosować rozwiązań umożliwiających biometryczną identyfikację osób. Urząd Ochrony Danych Osobowych wskazał, że brakuje podstaw prawnych do prowadzenia monitoringu pozwalającego na rozpoznawanie twarzy czy automatyczne identyfikowanie osób fizycznych.
Wynika to m.in. z ograniczeń dotyczących przetwarzania danych biometrycznych określonych w art. 9 ust. 1 i 2 RODO, a także z zakresu uprawnień gmin wynikających z art. 9a ustawy o samorządzie gminnym.
Czy można dostać mandat z monitoringu miejskiego?
To pytanie pojawia się bardzo często: czy można dostać mandat z monitoringu miejskiego? Odpowiedź brzmi: tak, ale nie zawsze bezpośrednio.
Nagranie z kamery może stanowić dowód w sprawie o wykroczenie. Jeśli operator zauważy naruszenie przepisów, informacja trafia do odpowiednich służb. W takiej sytuacji na miejsce może zostać skierowany patrol policji lub straży miejskiej, który podejmie dalsze działania. Na tej podstawie może zostać wszczęte postępowanie, a w konsekwencji nałożony mandat lub skierowany wniosek do sądu.
Należy jednak pamiętać, że kamery monitoringu miejskiego nie służą do biometrycznej identyfikacji osób. Oznacza to, że na podstawie samego nagrania nie można automatycznie ustalić tożsamości przechodnia. Inaczej wygląda sytuacja w przypadku pojazdów. Jeśli na materiale widoczne są tablice rejestracyjne, mogą one pomóc w ustaleniu właściciela auta lub przebiegu zdarzenia.
Monitoring bywa również wykorzystywany przy analizie zdarzeń drogowych. Nie oznacza to jednak, że każda kamera automatycznie wystawia mandat. System monitoringu miejskiego nie działa jak fotoradar – jest przede wszystkim narzędziem wspierającym pracę służb.
osób kupiło w ciągu ostatnich 48h!
- Globalny zasięg 4G/LTE
- Zasilanie z latarni miejskiej
Model iCAM-Mobile HD II to mobilna kamera do monitoringu miejskiego z bezprzewodową łącznością 4G/LTE, przeznaczona do nadzoru parków, dróg, przedmieść oraz terenów inwestycyjnych. Urządzenie zapewnia zdalny podgląd obrazu na żywo w jakości Full HD lub 2K, także w lokalizacjach oddalonych od centrum monitoringu.
Dzięki zasilaniu z latarni oświetlenia miejskiego, wbudowanej pamięci do 1 TB lub 2 TB oraz funkcjom, takim jak geolokalizacja, alarm antykradzieżowy i zdalne sterowanie, rozwiązanie sprawdza się w systemach monitoringu przestrzeni publicznej.
Jak uzyskać nagranie z monitoringu miejskiego?
Wiele osób zastanawia się, jak uzyskać nagranie z monitoringu miejskiego po kolizji lub kradzieży. W praktyce procedura nie jest tak prosta, jak mogłoby się wydawać.
Osoba prywatna może złożyć wniosek o zabezpieczenie nagrania, czyli o to, aby materiał nie został automatycznie usunięty po upływie okresu przechowywania. Zazwyczaj zapis z kamer przechowuje się maksymalnie trzy miesiące, chyba że został zabezpieczony w związku z prowadzonym postępowaniem.
Udostępnienie nagrania z monitoringu policji lub innym uprawnionym organom jest możliwe w ramach prowadzonych czynności. Osobie prywatnej materiał zazwyczaj nie jest przekazywany, zwłaszcza gdy widoczne są na nim inne osoby, których wizerunek podlega ochronie. Wyjątek może stanowić sytuacja, w której na zapisie znajduje się wyłącznie osoba składająca wniosek.
Duże znaczenie mają tu przepisy dotyczące ochrony danych osobowych. RODO a monitoring miejski to kwestia, która wpływa na sposób przechowywania i udostępniania nagrań. Wizerunek osoby zarejestrowanej przez kamery jest daną osobową, dlatego nie może być przekazywany w dowolny sposób.
Co mówią przepisy? Podstawa prawna monitoringu
Podstawą działania gmin w zakresie monitoringu jest ustawa o samorządzie gminnym. Przepisy określają, w jakich sytuacjach samorząd może stosować kamery w przestrzeni publicznej oraz jakie obowiązki wiążą się z przetwarzaniem nagrań.
Zgodnie z brzmieniem ustawy:
Art. 9a. [Monitoring]
Gmina w celu zapewnienia porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli oraz ochrony przeciwpożarowej i przeciwpowodziowej może stosować środki techniczne umożliwiające rejestrację obrazu (monitoring) w obszarze przestrzeni publicznej, za zgodą zarządzającego tym obszarem lub podmiotu posiadającego tytuł prawny do tego obszaru lub na terenie nieruchomości i w obiektach budowlanych stanowiących mienie gminy lub jednostek organizacyjnych gminy, a także na terenie wokół takich nieruchomości i obiektów budowlanych, jeżeli jest to konieczne do zapewnienia porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli lub ochrony przeciwpożarowej i przeciwpowodziowej.
Monitoring nie obejmuje pomieszczeń sanitarnych, szatni, stołówek, palarni oraz obiektów socjalnych.
Nagrania obrazu zawierające dane osobowe przetwarza się wyłącznie do celów, dla których zostały zebrane, i przechowuje przez okres nieprzekraczający 3 miesięcy od dnia nagrania, o ile przepisy odrębne nie stanowią inaczej.
Po upływie okresu, o którym mowa w ust. 3, uzyskane w wyniku monitoringu nagrania obrazu zawierające dane osobowe, podlegają zniszczeniu, z wyjątkiem sytuacji, w których nagrania zostały zabezpieczone, zgodnie z odrębnymi przepisami.
Nieruchomości i obiekty budowlane objęte monitoringiem oznacza się w sposób widoczny i czytelny informacją o monitoringu, w szczególności za pomocą odpowiednich znaków.
Monitoring, w ramach którego dochodzi do przetwarzania danych osobowych, wymaga stosowania środków zabezpieczających przetwarzanie tych danych, w szczególności uniemożliwiających ich utratę lub bezprawne rozpowszechnienie, a także uniemożliwienie dostępu do danych osobom nieuprawnionym.
W praktyce oznacza to, że monitoring musi być stosowany w sposób proporcjonalny do celu, dla którego został wprowadzony. Kamery nie mogą być instalowane w dowolnych miejscach ani działać bez odpowiedniego oznakowania i zabezpieczenia danych.
Wady i zalety monitoringu miejskiego – podsumowanie
Wady i zalety monitoringu miejskiego od lat są przedmiotem publicznej dyskusji. Z jednej strony kamery monitoringu miejskiego zwiększają poziom bezpieczeństwa i pomagają szybciej reagować na wykroczenia lub przestępstwa. W wielu miastach wprowadzenie systemów obserwacji przestrzeni publicznej przyczyniło się do wyraźnego spadku liczby zdarzeń, takich jak akty wandalizmu, kradzieże czy bójki.
Z drugiej strony pojawiają się obawy związane z prywatnością i poczuciem stałej obserwacji w przestrzeni publicznej. Dlatego tak istotne są przejrzyste zasady działania, odpowiednie zabezpieczenie danych oraz kontrola nad tym, w jaki sposób jest wykorzystywany.
W praktyce cyfrowy monitoring w mieście nie jest rozwiązaniem idealnym i nie eliminuje wszystkich zagrożeń. Może jednak znacząco wspierać pracę służb oraz pomagać w wyjaśnianiu zdarzeń, jeśli jest stosowany zgodnie z przepisami i z poszanowaniem praw obywateli.
Warto również pamiętać, że mieszkańcy mają określone prawa związane z przetwarzaniem danych i zapisem z kamer. Dlatego dobrze jest znać podstawowe zasady dotyczące dostępu do materiałów oraz wiedzieć, jak uzyskać nagranie z monitoringu miejskiego w sytuacji, gdy może ono stanowić ważny dowód w sprawie.
Monitoring miejski – FAQ
Chcesz wiedzieć, jak działa monitoring miejski i jakie prawa regulują jego funkcjonowanie? Sprawdź odpowiedzi na najczęściej pojawiające się pytania.
Czy można dostać mandat z monitoringu miejskiego bez zatrzymania na miejscu?
Tak, mandat z monitoringu miejskiego jest możliwy, choć zwykle nie następuje automatycznie. Nagranie z kamer monitoringu miejskiego może stanowić dowód wykroczenia, a operator przekazuje informację odpowiednim służbom. Na tej podstawie policja lub straż miejska może wszcząć postępowanie i nałożyć mandat albo skierować sprawę do sądu.
Jak uzyskać nagranie z monitoringu miejskiego po kolizji?
Aby zabezpieczyć materiał, należy złożyć wniosek o zabezpieczenie nagrania z monitoringu miejskiego u administratora systemu. Osoba prywatna zazwyczaj nie otrzymuje kopii nagrania, ale materiał może zostać przekazany policji lub ubezpieczycielowi prowadzącemu sprawę. Dlatego po zdarzeniu warto działać szybko, zanim zapis zostanie usunięty z systemu.
Jak długo przechowywane są nagrania z monitoringu miejskiego?
Zgodnie z przepisami nagrania z systemu monitoringu miejskiego przechowuje się zwykle maksymalnie przez trzy miesiące. Po tym czasie materiał jest automatycznie usuwany, o ile nie został wcześniej zabezpieczony na potrzeby postępowania. Okres przechowywania wynika z przepisów dotyczących ochrony danych osobowych.
Czy inteligentne kamery monitoringu miejskiego AI rozpoznają twarze?
W polskich miastach inteligentne kamery monitoringu miejskiego AI nie mogą automatycznie identyfikować osób na podstawie twarzy. Urząd Ochrony Danych Osobowych wskazuje, że obecnie brakuje podstaw prawnych do stosowania takich rozwiązań przez gminy. System może analizować obraz i wykrywać zdarzenia, ale nie służy do biometrycznego rozpoznawania mieszkańców.
Kto może otrzymać nagrania z monitoringu miejskiego?
Nagrania z monitoringu miejskiego są udostępniane głównie uprawnionym organom, takim jak policja, prokuratura czy sąd. Materiał może również trafić do ubezpieczyciela, jeśli jest potrzebny w prowadzonym postępowaniu. Osoba prywatna najczęściej może jedynie złożyć wniosek o zabezpieczenie nagrania, a nie o jego bezpośrednie otrzymanie.