Noże survivalowe i scyzoryki to niezbędne akcesoria nie tylko podczas wypraw w teren, ale i na co dzień. Z ich pomocą można dokonać niewielkich napraw, zrealizować wszelkie zadania, a niekiedy także dokonać niemożliwego. Aby sprzęt służył przez dłuższy czas bez najmniejszych problemów, należy go odpowiednio serwisować. Poznaj poradnik, jak ostrzyć scyzoryk oraz nóż, a przy okazji poznaj tajniki konserwacji.
Nóż survivalowy i scyzoryk – niezbędny sprzęt na każdej wyprawie
W zestawie każdego buschraftowca, turysty czy gadżeciarza powinien znaleźć się dobrej jakości scyzoryk, a w niektórych przypadkach nóż. Te narzędzia są podstawowym wyposażeniem EDC, więc należy wiedzieć, jak o nie dbać, aby służyły przez lata. Wbrew pozorom nie jest to zbyt trudne, a regularny serwis sprawi, że akcesoria będą pracowały bez zarzutu.
Wielu posiadaczy scyzoryków zastanawia się, czy nóż z zestawu może być poddawany ostrzeniu. Skoro jest to typ noża, to wydawać się może, że tak, co jest prawdą. Trzeba pamiętać, że ten proces jest zupełnie inny niż w przypadku np. noża finka. Z tego powodu przygotowaliśmy niniejszy poradnik, w którym wskazujemy na różnice w ostrzeniu tych narzędzi, a przy tym radzimy, jak o nie dbać.
Konserwacja noża survivalowego i myśliwskiego
Sercem każdego noża jest przede wszystkim ostrze. Oczywiście bez rękojeści czy jeleca użytkowanie byłoby trudniejsze, ale to właśnie klinga jest kluczowym elementem. Od jej ostrości zależy, czy narzędzie będzie nadawało się do użytku. Przed przystąpieniem do konserwacji trzeba wiedzieć, z jakiego materiału wykonane jest ostrze. Sprzęt survivalowy zazwyczaj wykonany jest ze stali nierdzewnej, ale czasami zdarzają się wyjątki.
Na przykład ostrze noża Mora Basic 511 wykonane jest ze stali węglowej C100, która przez długi czas zachowuje ostrość, ale wymaga odpowiedniej konserwacji. Ostrze wykonane z tego materiału można myć tylko ręcznie, a po każdym czyszczeniu trzeba dokładnie go wysuszyć. Dodatkowo trzeba zabezpieczać klingę odpowiednim olejem. Środek zabezpiecza przed rdzewieniem i wydłuża jego żywotność.
osób kupiło w ciągu ostatnich 48h!
- Rękojeść wykonana z polipropylenu
- 59-60° twardości w skali Rockwella
W przypadku noży ze stali nierdzewnej trzeba pamiętać o ich regularnym myciu, dokładnym osuszeniu oraz naoliwieniu za pomocą odpowiedniej oliwki. Dzięki tym czynnościom ostrze będzie nie tylko czyste i chronione.
Popularne są noże ze składanym ostrzem. Taki nóż oprócz konserwacji wymaga również konserwacji mechanizmu składającego, który wymaga regularnego czyszczenia oraz smarowania. Tylko wtedy nóż będzie otwierał się i zamykał bez najmniejszego problemu.
Jak ostrzyć nóż?
Rodzaj konserwacji należy dopasować do rodzaju noża i tego, z jakiego materiału wykonana jest jego klinga. W przypadku ostrzenia schemat działania jest taki sam dla wszystkich typów tego narzędzia. Niezależnie od tego, czy masz nóż myśliwski, survivalowy czy nóż typu finka, możesz naostrzyć go według poniższego schematu.
Krok 1. Wybór odpowiedniej osełki
Wybór właściwego narzędzia do szlifowania to połowa sukcesu. Do wstępnego ostrzenia przyda się kamień o gradacji pomiędzy 400 a 600. Do wygładzenie warto skorzystać ze średniej grubości kamienia, którego gradacja wynosi 1000. Na sam koniec do polerowania potrzebny będzie drobny kamień, którego gradacja może wynosić nawet powyżej 3000.
Krok 2. Dobór kąta ostrzenia
Masz już kamienie o odpowiedniej gradacji, ale nie oznacza to, że możesz przystąpić do ostrzenia. Teraz trzeba dobrać odpowiedni kąt. Noże do survivalu mają najczęściej kąt ostrza pomiędzy 20 a 25 stopni. Grube głownie mają większy kąt, który wynosi 30 stopni.
Krok 3. Ostrzenie
Jeśli wiesz, jak kąt ma ostrze twojego noża, można przystąpić do ostrzenia. W tym celu weź kamień o grubej gradacji i zwilż go wodą. Zmocz również ostrze i ułóż kamień w taki sposób, aby krótszy bok był ułożony równolegle do ciebie. Chwyć nóż i ułóż jego klinge prostopadle do osełki. Utrzymując wymagany kąt, wykonuj ruchy o początku do końca ostrza. Ostrzenie powinno dotyczyć dwóch stron noża.
Po wykonaniu czynności zmień kamień i doprowadź ostrze do perfekcji. Przez cały czas pamiętaj o właściwym kącie. Na koniec umyj nóż, wytrzyj do sucha i dokładnie naoliw.
Krok 4. Test ostrości ostrza
Po wykonaniu wszystkich poprzednich czynności, nadeszła pora na sprawdzenie, czy nóż faktycznie jest odpowiednio ostry. Do testu niezbędna jest kartka papieru. Chwyć ją w jedną dłoń i unieś w powietrzu. Drugą dłonią chwyć nóż i przyłóż jego ostrze do krawędzi. Jeśli porusza się płynnie i bez problemu i rozcina papier na dwie części nie strzępiąc ich, to znak, że nóż został poprawnie naostrzony.
Konserwacja scyzoryka Victorinox
Zupełnie inaczej wygląda jednak konserwacja słynnych scyzoryków Victorinox, potocznie nazywanych szwajcarami. Charakteryzują się one poręczną konstrukcją, w której znajduje się co najmniej kilka narzędzi i kilkanaście funkcji. Jest to przydatne akcesorium, ale aby działało poprawnie, wymagany jest serwis.
W tym wypadku dotyczy ona konserwacji mechanizmu oraz ostrzenie noża. Na przykład Victorinox Camper ma 13 funkcji, więc do poprawnego działania każdego z narzędzi niezbędna jest regularna konserwacja i naoliwienie. Dzięki temu śrubokręt, piła czy otwieracz do kapsli zadziałają bez zarzutu.
osób kupiło w ciągu ostatnich 48h!
- 13 funkcji i narzędzi
- Wytrzymała oprawa (celidor)
Jak wyjaśniliśmy we wstępie, nóż w scyzorykach Victorinox nadaje się do ostrzenia. Oprócz tego sprzęt trzeba odpowiednio konserwować. Według zaleceń producenta scyzoryki Victorinox należy myć w letniej wodzie z niewielką ilością płynu do mycia naczyń. Warto wykorzystać do tego wacik lub niewielką, miękką szczoteczką (np. do mycia zębów).
Na koniec tej czynności spłucz mydliny i dokładnie osusz scyzoryk. Po oczyszczeniu niezbędne jest naoliwienie ruchomych części olejem do konserwacji scyzoryków. Trzeba pamiętać, że wystarczy odrobina smarowidła, a nadmiar należy wytrzeć. Ruchomymi elementami można poruszać, aby środek dotarł w każdy zakamarek.
Jak ostrzyć scyzoryk?
W przypadku scyzoryków Victorinox ostrzenie wygląda zupełnie inaczej niż w przypadku noży survivalowych i kuchennych. Producent w swojej instrukcji o konserwacji tego akcesorium przewiduje aż trzy sposoby ostrzenia.
Do szlifu prostego zaleca się stosowanie kamiennej osełki. Ostrzenie przebiega obustronnie pod kątem ok. 15-20 stopni, oznacza to, że ostrze w przekroju ma kąt wynoszący 30-40 stopni. Nóż należy ułożyć płasko na kamieniu, unosząc przy tym jego grzbiet, aby powstał odpowiedni kąt. Następnie należy równomiernie przesuwać nóż w kierunku od siebie do siebie.
Możliwe jest również ostrzenie szlifu falistego. W tym wypadku scyzoryk z rozłożonym ostrzem należy ułożyć bokiem na krawędzi blatu. Do ostrzenia potrzebny będzie pręt lub stalka do ostrzenia. Ostrzałkę należy ułożyć pod wspomnianym kątem, a następnie trzeba wykonywać ruch przypominający falę. Czynności trzeba powtórzyć po dwóch stronach ostrza.
Victorinox przewiduje wygodniejszy dla użytkownika oraz bezpieczniejszy dla ostrza sposób ostrzenia. Ostrość w każdym scyzoryku można przywrócić za pomocą specjalnej ostrzałki (model: Victorinox 7.8714) – nadaje się do obu rodzajów szlifu. W tym przypadku scyzoryk należy ułożyć z rozłożonym ostrzem skierowanym ku górze. Następnie należy jedną dłonią przytrzymać sprzęt, a drugą ostrzałkę. Wykonując ruchy od nasady ku górze noża, ostrzysz je.
Należy pamiętać, żeby po każdym ostrzeniu oczyścić nóż z opiłków. Po wykonaniu wszystkich czynności nasmaruj mechanizm składający narzędzie.
Jak dbać o nóż i scyzoryk – FAQ
Chcesz wiedzieć więcej o konserwacji scyzoryków i noży? Tę wiedzę zdobędziesz, zapoznając się z odpowiedziami na najczęściej zadawane pytania.
Czy nóż survivalowy ostrzy się inaczej niż nóż myśliwski?
Sposób ostrzenia obu tych noży jest właściwe taki sam. Jedyną i kluczową różnicą może być kąt ostrzenia. Zazwyczaj noże myśliwskie mają grubszą klingę, przez co ich kąt może wynosić nawet 30 stopni.
Czy ostrzenie scyzoryka Victorinox jest możliwe?
Tak, możliwe jest ostrzenie noża scyzoryka Victorinox. Przed przystąpieniem do tej czynności należy jednak zapoznać się z instrukcją obsługi. Błąd może kosztować zniszczenie ostrza.
Jakiej ostrzałki używać do noży survivalowych, a jaką do scyzoryków Victorinox?
Do ostrzenia noży nadaje się kamień w postaci osełki, która gwarantuje wysoki stopień ostrości i precyzji. W przypadku noży ze scyzoryka Victorinox lepiej zdecydować się na dedykowaną ostrzałkę, pręt lub stalka do ostrzenia.