Zawód detektywa budzi spore zainteresowanie, a niekiedy wręcz fascynację. Nie bez powodu Sherlock Holmes od dziesięcioleci króluje w kanonie najbardziej rozpoznawalnych postaci literackich, a kolejne seriale i powieści kryminalne znajdują grona oddanych fanów. Czy zastanawialiście się, jak na tle fikcji literackiej wypada rzeczywistość? Przyjrzyjmy się tajemnicom, jakie kryje detektywistyka i sprawdźmy, w jaki sposób możemy je odkryć.

Historyczne początki: gdzie założono pierwsze biuro detektywistyczne?

Zanim przyjrzymy się pracy współczesnego detektywa, sięgnijmy do przeszłości i prześledźmy, jakie podstawy stoją za tym zawodem. Kolebką jednej z pierwszych agencji detektywistycznych na świecie była Francja. W 1833 roku nad Sekwaną oficjalną działalność śledczą rozpoczął Eugene-François Vidocq, długoletni współpracownik i informator policji. Dzięki licznym kontaktom w przestępczym półświatku mógł pochwalić się znaczną skutecznością, która przełożyła się na wzrost zainteresowania usługami detektywistycznymi.

Kilkanaście lat później śladami Francuza poszedł Allan Pinkerton, Amerykanin szkockiego pochodzenia do dziś znany jako ojciec najsłynniejszej agencji detektywistycznej. Założona przez niego Północno-Zachodnia Agencja Policyjna znana później jako Agencja Pinkertona stała się postrachem przestępców grasujących na terenie rozrastających się Stanów Zjednoczonych.

Choć pracownicy Pinkertona specjalizowali się w tropieniu band napadających na pociągi, z czasem wkroczyli do polityki najwyższego szczebla. Ich największym sukcesem było udaremnienie pierwszego zamachu na prezydenta Abrahama Lincolna. Agenci amerykańskiego biura stworzyli podwaliny dzisiejszej detektywistyki, wprowadzając techniki śledcze takie jak m.in. rejestracja przestępców w kartotekach, praca pod przykrywką oraz inwigilacja osób podejrzanych.

Usługi detektywistyczne: od zdrad do przestępstw gospodarczych

Dlaczego pojawiło się zapotrzebowanie na usługi detektywistyczne? Choć w czasach Vidocqa i Pinkertona zarówno we Francji, jak i w USA od dawna funkcjonowała instytucja policji, jej działania okazywały się niewystarczające w starciu ze światem przestępczym. Poza tym nie we wszystkich sprawach funkcjonariusze mogli pomóc – kwestie dotyczące życia rodzinnego czy uczuciowego wykraczały poza ich kompetencje, nie wykazując znamion złamania prawa. Ponadto zgłaszający często nie chcieli upubliczniać swoich problemów osobistych. Sfera ta stała się zatem idealnym gruntem do przejęcia przez dyskretnych, prywatnych śledczych.

Obecnie wykrywanie zdrady małżeńskiej należy do najczęstszych zleceń wykonywanych przez detektywów. Usługa ta jest chętnie wybierana nie tylko z uwagi na skuteczność, ale także dlatego, że materiały uzyskane przez profesjonalistę można przedstawić podczas rozprawy rozwodowej. Dowody zdobyte na własną rękę przez minikamery czy dyktafony szpiegowskie nie zawsze nadają się do wykorzystania w ten sposób. Prywatna agencja pomoże również w innej delikatnej kwestii, jaką jest ustalenie ojcostwa. Można zgłosić się do niej nawet jeszcze przed narodzinami dziecka, aby uzyskać pomoc w wykonaniu testów DNA w trakcie ciąży.

Praca detektywa niekiedy wspomaga działania służb w przypadku poszukiwania osób zaginionych, ustalania sprawców nękania, przeciwdziałania mobbingowi w pracy czy odnajdywania skradzionego mienia. Śledczy pomagają rozwikłać także przestępstwa gospodarcze, tropiąc oszustwa ubezpieczeniowe, przejawy nieuczciwej konkurencji, szkodliwe działania pracowników oraz próby korupcji. Specjalista wykryje także podsłuchy zainstalowane w biurze oraz zabezpieczy flotę samochodową.

Praca detektywa: wymagania, studia, licencja

W ostatnich latach jak na dłoni widać rosnące zainteresowanie nurtem true crime, czyli historiami przestępstw, które wydarzyły się naprawdę. Tematyka ta inspiruje twórców podcastów, literatury faktu oraz programów telewizyjnych. Zwłaszcza nierozwiązane zagadki prawdziwych zbrodni skłaniają odbiorców do zainteresowania się kryminologią. Niektórzy postanawiają wybrać tę ścieżkę jako swój kierunek studiów. Fakultety takie jak kryminalistyka, kryminologia oraz bezpieczeństwo wewnętrzne mogą iść w parze ze specjalizacją z detektywistyki.

Choć studia detektywistyczne z pewnością zwiększą wiedzę przyszłego śledczego, nie są jednak obowiązkowe do rozpoczęcia działalności. Kluczowe zadanie to zdobycie licencji wykonywania zawodu poprzedzone spełnieniem określonych wymogów. Aby poznać szczegóły i dowiedzieć się, jak zostać detektywem, zachęcamy do sięgnięcia po rozmowę z prywatnym detektywem, którą opublikowaliśmy na naszym blogu.

Sprzęt detektywistyczny – najlepszy przyjaciel dedukcji

Dobry detektyw powinien nie tylko dysponować przenikliwością, spostrzegawczością i umiejętnością bezbłędnego łączenia faktów, ale także być za pan brat z nowoczesną technologią. Sprzęt specjalistyczny jest niezbędny zwłaszcza przy kontrinwigilacji. Urządzenia do wykrywania podsłuchu pomagają zdemaskować nie tylko klasyczne pluskwy, ale także telefony komórkowe, kamery, lokalizatory, a nawet drony.

Kolejnym obszarem związanym ze specjalistycznymi narzędziami jest kryminologia. Podstawowe akcesoria dotyczące tej dziedziny odznaczają się z reguły bardziej przystępną ceną niż wykrywacze podsłuchów, dzięki czemu są łatwo dostępne dla każdej zainteresowanej osoby. Wśród takich produktów wymienić można proszek fluorescencyjny używany do znakowania banknotów oraz powierzchni metalowych, szklanych i drewnianych. Substancja osadza się na skórze i ubraniach, dlatego przy zastosowaniu lampy UV pozwala łatwo zidentyfikować osobę, która miała styczność z danym przedmiotem.

Detektywistyka nieustannie idzie z duchem czasu. Słynna Agencja Pinkertona istnieje do dziś dzięki dostosowaniu swojej oferty do nowych potrzeb klientów - pod koniec XX wieku rozszerzyła swoją działalność na branżę security. Choć polskie agencje detektywistyczne pojawiły się dopiero w latach 90., obecnie w niczym nie ustępują swoim zagranicznym odpowiednikom. Praca detektywa bywa nazywana w naszym kraju nieformalnym zawodem zaufania społecznego z uwagi na częste sięganie do delikatnych spraw z gwarancją zachowania dyskrecji.

Podziel się tym
Tweet about this on Twitter Share on Reddit Share on Facebook Share on LinkedIn Email this to someone