Bullying, czyli zastraszanie i nękanie słabszych, to niestety powszechne zjawisko w polskich szkołach. Według statystyk, 66% nieletnich choć raz doświadczyło przemocy ze strony rówieśników. Problem często jest bardziej złożony, niż się wydaje, a bierność wobec ofiar może doprowadzić do dużego nieszczęścia. Wyjaśniamy, jak reagować na objawy bullyingu!
Co to znaczy bullying i czym się przejawia?
Bullying to, w tłumaczeniu z języka angielskiego, zastraszanie, znęcanie się i tyranizowanie innych osób. Określenie to jest najczęściej wykorzystywane w odniesieniu do przemocy rówieśniczej, stanowiącej bardzo poważny problem w szkołach – nie tylko w Polsce, ale i na całym świecie.
Według statystyk zawartych w raporcie “Diagnoza przemocy wobec dzieci w Polsce”
z 2023 r., opracowanego przez Fundację Dajemy Dzieciom Siłę, aż 66% nieletnich doświadczyło przemocy ze strony swoich rówieśników.
Skala problemu rośnie z roku na rok. To samo badanie przeprowadzone 10 lat wcześniej wskazywało, że 28% badanych nieletnich doświadczyło przemocy psychicznej, a 41% przemocy fizycznej. W 2023 r. statystyki te wzrosły do odpowiednio 43% i 48%.
Bullying w szkole może przybierać różne formy. Wyróżniamy kilka jego typów: fizyczny, psychiczny, werbalny, emocjonalny i cybernetyczny.
Do najczęstszych objawów przemocy rówieśniczej należą:
- wyśmiewanie i obrażanie (upokarzanie, wyzwiska, nabijanie się z wyglądu, zainteresowań, pochodzenia, koloru skóry itp.);
- ataki fizyczne (bicie, kopanie, popychanie, przewracanie, podduszanie, przytrzymywanie, zamykanie w pomieszczeniach itd.);
- ignorowanie i wykluczanie (zrywanie kontaktu z dzieckiem, eliminowanie go z życia wspólnoty, wykluczanie z klasowych przedsięwzięć, zabaw, gier, pozostawianie samemu, izolowanie itp.);
- kradzieże (przywłaszczanie rzeczy należących do dziecka, wyłudzanie pieniędzy itp.);
- niszczenie cudzych rzeczy;
- zastraszanie i grożenie;
- poniżanie (opluwanie, zmuszanie do czynności seksualnych, obnażanie itp.);
- pomawianie (szerzenie mowy nienawiści, podżeganie do ataków, rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji itp.);
- cyberprzemoc (ośmieszanie w sieci, hejt w komentarzach, publikowanie plotek i kompromitujących materiałów itd.).
Kiedy możemy mówić o bullyingu? Określamy tak regularnie powtarzające się sytuacje nękania osób słabszych fizycznie i psychicznie przez silniejszych agresorów. Nie są to jednorazowe przypadki gnębienia, ani sprzeczki pomiędzy uczniami o podobnym poziomie agresji.
Bullying w szkole – kim najczęściej są ofiary i sprawcy?
Najczęściej ofiarami bullyingu padają wyraźnie słabsze osoby, które wyróżniają się w jakiś sposób na tle swoich rówieśników. Często jest to młodzież o odmiennej fizyczności.
Wpływ na prześladowanie w szkołach mają przede wszystkim:
- odmienność w wyglądzie (wzrost, waga, sposób ubierania się, trądzik itp. są często obiektem drwin i wyszydzania);
- niepełnosprawność i choroby (dzieci z niepełnosprawnością lub różnymi chorobami mogą paść ofiarą wyśmiewania oraz dokuczania, są łatwym celem dla oprawców);
- kolor skóry (w Polsce powszechne są przejawy rasizmu);
- pochodzenie (osoby pochodzące z innych krajów, szczególnie tych owianą złą sławą przez stereotypy i wydarzenia na świecie, są częstym obiektem przemocy);
- nieśmiałość (dzieci wycofane, mające kłopot z nawiązywaniem kontaktów, będą łatwiejszym celem dla agresorów);
- niecodzienne zainteresowania (pasje uznawane przez rówieśników za dziwne);
- dobre wyniki w nauce (oprawcy często wybierają sobie za ofiary najlepszych uczniów w klasie).
Warto raz jeszcze podkreślić, że bullying w szkole zawsze objawia się podziałem na wyraźnie słabszą jednostkę w postaci ofiary i zdecydowanie silniejszą – agresora. Oprawcy to najczęściej osoby lubujące się we władzy i dominacji. Chcą one zdobyć uznanie grupy.
Ich skłonności do gnębienia słabszych biorą się również m.in. z problemów z odczuwaniem empatii. Agresorzy nie zdają sobie sprawy z tego, jak krzywdzą swoje ofiary. Często mają oni również obniżoną samoocenę, odczuwają presję związaną z wpasowaniem się do grupy, a także nie potrafią rozwiązywać konfliktów w odpowiedni sposób. Łączy się to z negatywnymi wzorcami wyniesionymi z domu – bully, czyli osoba odpowiadająca za bullying, może zmagać się z trudną sytuacją rodzinną.
Jeśli weźmiemy pod uwagę wszystkie te aspekty, przemoc rówieśnicza staje się zdecydowanie bardziej złożonym problemem. Należy zrozumieć, że wszystkie negatywne zachowania mają swoje podłoże w konkretnych obszarach. Tym samym odpowiedniej pomocy potrzebuje nie tylko ofiara, ale i oprawca.
Niezależnie od sytuacji – kluczowe jest szybkie podjęcie stanowczych działań. Najcięższe przypadki bullyingu oraz brak odpowiedniej pomocy dla poszkodowanych mogą doprowadzić ofiarę nawet do próby targnięcia się na własne życie.
Rozwiązania, które zapewnią Twojemu dziecku bezpieczeństwo w szkole
Sklep Spy Shop ma w swojej ofercie wiele akcesoriów, które zagwarantują Twojemu dziecku bezpieczeństwo w szkole. Pozwolą one na zarejestrowanie cennych materiałów dowodowych, mogących pomóc w zidentyfikowaniu oprawców i podjęciu przez szkołę odpowiednich działań.
Mini dyktafon dla dziecka do szkoły
Kieszonkowe dyktafony mogą zarejestrować ataki oprawców. W ten sposób możliwe będzie podjęcie wobec nich kroków oraz zweryfikowanie sytuacji. Modele ukryte w przedmiotach codziennego użytku zapewnią Twojemu dziecku pełną dyskrecję, co nie narazi go na eskalację problemu.
Jednym z takich rozwiązań jest dyktafon dla dziecka w przypince MVR-403. Można go umieścić na ubraniu lub plecaku, co pozwoli na precyzyjne zarejestrowanie dźwięku w wysokiej jakości, na dystansie do 5 metrów. Wygląd urządzenia nie wzbudza podejrzeń, dzięki czemu proces nagrywania jest w pełni dyskretny. Sprzęt oferuje do 14 godzin ciągłej pracy.
Z kolei MVR-405 – dyktafon w zegarku – to jedno z najlepszych i najbardziej dyskretnych rozwiązań do rejestrowania dowodów, jeśli ma miejsce bullying w pracy lub w szkole.
osób kupiło w ciągu ostatnich 48h!
- Komunikacja Bluetooth
- Wbudowana pamięć 16 GB
Kamera szpiegowska dla dziecka
Innym przydatnym rozwiązaniem, dzięki któremu możliwe będzie zarejestrowanie dowodów, jest mini kamera szpiegowska dla dziecka. Warto zadbać o to, żeby urządzenie oferowało dobrą jakość nagrania i było najbardziej dyskretne, jak tylko możliwe.
Esonic CAM-3HD to rejestrator ukryty w długopisie. Gwarantuje rozdzielczość wideo 1280×720p, co przekłada się na bardzo wyraźne materiały. Jego wygląd nie wzbudza żadnych podejrzeń, szczególnie w otoczeniu szkolnych murów. Dużą zaletą urządzenia jest jego intuicyjna obsługa.
osób kupiło w ciągu ostatnich 48h!
- Funkcja detekcji ruchu
- Rozdzielczość nagrań 1280×720
Lokalizator GPS dla dziecka
Jeśli chcesz mieć większą kontrolę nad swoim dzieckiem, dobrym pomysłem będzie wyposażenie go w lokalizator GPS. Nie tylko pozwoli Ci on na określenie dokładnego położenia pociechy, ale i umożliwi jej natychmiastowe wezwanie pomocy w przypadku zagrożenia. Wiele modeli jest obecnie wyposażonych w przyciski SOS, których naciśnięcie automatycznie łączy urządzenie z telefonem rodzica.
Garett Kids Twin to lokalizator GPS dla dziecka w zegarku. Nie tylko pozwala na szybką komunikację i określa położenie, ale i umożliwia prowadzenie rozmów wideo. To zasługa wbudowanego obiektywu.
Smartwatch Garett Kids Cloud pozwala na precyzyjne lokalizowanie w kilku trybach łączności. Oferuje 3 dni ciągłej pracy na jednym ładowaniu, wezwanie pomocy poprzez przycisk GPS, a także wykonywanie połączeń wideo. Ponadto jest wodoodporny.
osób kupiło w ciągu ostatnich 48h!
- rozmowy głosowe / video
- lokalizacja GPS, WiFi, LBS
Jak reagować na bullying w szkole?
Bullying po polsku to aż 66% nieletnich, którzy doświadczyli przemocy rówieśniczej. Aby zapobiegać temu zjawisku, niezwykle ważne jest edukowanie młodzieży w tej tematyce. Ofiary bullyingu czują się przerażone i przede wszystkim – osamotnione. Będąc rodzicem, warto rozmawiać z dzieckiem o problemach z rówieśnikami. Ważne jest zagwarantowanie mu poczucia zaufania i pokazanie, że rozumiemy jego położenie. Należy też uświadamiać ofiarę, że zaistniała sytuacja nie jest jej winą.
Kolejnym koniecznym krokiem jest rozmowa z nauczycielami, pedagogiem lub dyrektorem szkoły. Prośba o zwrócenie uwagi na poszkodowane dziecko, otoczenie jej dyskretną obserwacją, a także przekazanie dowodów na bullying, stanowczo przyczyniają się do rozwiązania przykrego problemu.
Niezwykle ważne jest danie dziecku poczucia, że ma wokół siebie zaufaną grupę osób, której może się zwierzyć z problemów. Rozmowa o uczuciach jest w takiej sytuacji na wagę złota.
Warto również uświadamiać świadków przemocy rówieśniczej, że nie można być obojętnym na tego typu zachowania. Mogą oni być dużym wsparciem dla poszkodowanego. Każde przeciwstawienie się agresorom przyczynia się do ich zatrzymania. Świadkowie powinni natychmiast zgłaszać wszelkie objawy bullyingu w szkole nauczycielom.
Odpowiedniego podejścia wymagają także sprawcy. Jeśli nie widzą oni problemu w swoim zachowaniu, należy ich izolować od ofiary. Takie osoby potrzebują edukacji i zachęcania do autorefleksji. Za jak najlepszą ścieżkę pracy nad własnym zachowaniem powinien odpowiadać szkolny psycholog lub pedagog.
Bullying w szkole – FAQ
Twoje dziecko mierzy się z problemem przemocy rówieśniczej? A może to Ty jesteś jej ofiarą? Poznaj odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania!
Co grozi za bullying?
Jeśli sprawca bullyingu ma 17 lat lub więcej, może być sądzony jak dorosły. W najpoważniejszych przypadkach granica ta spada do 14 lat. Nieletnim sprawcom bullyingu najczęściej grozi nadzór kuratora, naprawienie szkody lub skierowanie do ośrodka poprawczego. Ponadto rodzice mogą być zobowiązani do zapłacenia kary finansowej.
Gdzie zgłosić dokuczanie w szkole?
Dokuczanie w szkole należy zgłosić osobom dorosłym. Może to być rodzic, inny członek rodziny, ulubiony nauczyciel, wychowawca lub pedagog. Nie bój się powiedzieć o problemie każdemu, kto wzbudza Twoje zaufanie.
Jak reagować na bullying?
Zdecydowanie najważniejszym krokiem jest otoczenie ofiary odpowiednią opieką. Należy poświęcić jej uwagę, dać poczucie wsparcia, odizolować od niej oprawców i zapewnić dyskrecję. Będąc świadkiem nie wolno ignorować wszelkich objawów przemocy rówieśniczej.
Bullying – co to?
Bullying po polsku oznacza zastraszanie lub znęcanie się. Charakteryzuje się tym, że można w nim wyróżnić osobę silniejszą, będącą agresorem, i słabszą – ofiarę. Bullying to zjawisko występujące często wśród dzieci i młodzieży.
Jaki jest telefon zaufania dla dzieci i młodzieży?
Jeśli zmagasz się z przemocą rówieśniczą, ale nie chcesz powiedzieć o tym problemie rodzicom, rodzinie, kolegom i koleżankom z klasy lub nauczycielom, możesz skorzystać z darmowego telefonu zaufania dla dzieci i młodzieży pod numerem 116111. Linia działa całodobowo – w słuchawce usłyszysz kogoś, kto postara Ci się pomóc. Nie powie on nikomu o czym rozmawialiście.