Broń jądrowa na świecie – kto ma bombę atomową i czym grozi jej użycie?

Grzyb atomowy z ognia
Einstein do końca swojego życia żałował udziału w tworzeniu bomby atomowej, a świat wciąż pamięta skutki wybuchów w Hiroszimie i Nagasaki. W obliczu szantażu nuklearnego Putina, który straszy “użyciem wszelkich środków” w ramach działań prowadzonych na terenie Ukrainy, zagrożenie wojną jądrową ponownie wzrasta i budzi przerażenie mieszkańców Europy. Czy faktycznie mamy się czego bać?

Broń jądrowa – to musisz wiedzieć

Infografika do art. Broń jądrowa na świecie

Broń nuklearna wyzwala ogromną ilość energii jądrowej w bardzo krótkim czasie, czego następstwem jest fala uderzeniowa. Ta osiąga prędkość nawet 1600 km/h, niszcząc wszystko na swojej drodze. Potencjał destrukcyjny wzmagają towarzyszące jej czynniki rażące: promieniowanie cieplne i neutronowe, impuls elektromagnetyczny i skażenie promieniotwórcze. Ich skutki mogą utrzymywać się przez kilka dni, miesięcy, a nawet lat, stopniowo słabnąć.

Budową, rozmiarem i ciężarem, broń jądrowa przypomina bombę lotniczą (rakietę). Najprostsze konstrukcje składają się zaledwie z 3 elementów: ładunku jądrowego, zapłonu oraz metalowej powłoki. 

W zależności od źródła eksplozji (rozszczepienie pierwiastków lub synteza jądrowa), wyróżnia się następujące rodzaje broni jądrowej:

  • bomba atomowa,
  • bomba wodorowa,
  • brudna bomba,
  • bomba neutronowa,
  • bomba kobaltowa.

Jaki jest zasięg bomby atomowej?

szare modele bomb na czarnym tle

Siła rażenia broni nuklearnej zależy od wielu czynników takich jak budowa pierwiastków, źródło eksplozji, ukształtowanie terenu czy pogoda. Do jej mierzenia wykorzystuje się równoważnik trotylowy, wyrażony w kilotonach lub megatonach.

Dotychczas bomba atomowa była wykorzystana w trakcie działań wojennych dwa razy. Stany Zjednoczone zrzuciły Little Boy’a (moc 15 kT) i Fat Man’a (moc 21kT) na dwa japońskie miasta w 1945 roku. Nie da się precyzyjnie oszacować strat. Oficjalne statystyki mówią, że zginęło lub ucierpiało przez promieniowanie ponad 400 tys. osób.

Jeśli chcesz uświadomić sobie skalę zasięgu poszczególnych rodzajów broni jądrowych, zajrzyj na stronę NUKEMAP. która symuluje wybuch bomby atomowej w dowolnym miejscu na świecie. Możesz wybrać miasto i moc ładunku, by sprawdzić siłę uderzenia.

Skutki wybuchu bomby atomowej

Kłęby dymu z ogniem podczas wybuchu bomby

Broń jądrowa może niszczyć całe miasta: burzyć infrastrukturę, zabijać żywe stworzenia i skażać wodę. U osób, którym uda się przeżyć sam wybuch, powoduje natychmiastowe lub długofalowe skutki zdrowotne.

Międzynarodowy Ruch Czerwonego Krzyża i Czerwonego Półksiężyca działa na rzecz zakazu i likwidacji broni nuklearnej. Przy współpracy z naukowym kanałem Kurzgesagt – In a Nutshell zobrazował, co stanie się po zrzuceniu jednej bomby atomowej na miasto.

A co w przypadku, gdy tych bomb spadnie więcej? Atak nuklearny wiąże się z długoterminowymi szkodami w środowisku. Zakłóci ekosystem, obniży globalną temperaturę i w konsekwencji spowoduje niedobory żywności przez wiele lat. Szacuje się, że przeprowadzona na dużą skalę, może stworzyć warunki epoki lodowcowej, które byłyby zagrożeniem dla ludzkości.

Przeczytaj także: Jak przeżyć skażenie promieniotwórcze? To musisz wiedzieć

Ile bomb atomowych zniszczy Ziemię?

Biała bomba w postaci rakiety

Wybuch jednej bomby atomowej to naprawdę wiele dla środowiska, ludzi i zwierząt, ale też dla samej planety. Naukowcy wielokrotnie zastanawiali się, ile bomb jest potrzebnych do zniszczenia naszej planety. Nie chodzi tu jednak o jej definitywne usunięcie z Układu Słonecznego, bo jak podają eksperci – Ziemia jako ciało niebieskie nie zniknie

Taki ładunek rzadko kiedy pozostawia po sobie krater, ponieważ zazwyczaj wybuch następuje w powietrzu, a dewastacji ulega infrastruktura, zabudowania, a potem zamiera życie w każdej postaci.

Jeśli chodzi o podanie konkretnych liczb, to nie jest to możliwe i można bazować tylko na szacunkowych wartościach. Dotychczas największą zrzuconą bombą jądrową była Car Bomba, którą Rosjanie w czasach ZSRR zdetonowali na Nowej Ziemi, za Kołem podbiegunowym.

Infografika przedstawiająca mapę świata, na której kolorowymi punktami zaznaczono kraje, w których znajduje się broń jądrowa.

 Moc wybuchu miała osiągnąć 58 megaton (3000 razy więcej niż w Hiroszimie), a grzyb atomowy miał 64 km wysokości. Dla porównania samoloty pasażerskie latają zazwyczaj na wysokości 10 km. Fala uderzeniowa była na tyle duża, że w Finlandii oddalonej o ponad 900 km pękały szyby w oknach

Do całkowitego zniszczenia cywilizacji i życia na ziemi potrzeba 20 tys. bomb wodorowych, a każda ma mieć siłę zbliżoną do bomby użytej przez Rosjan. Z jednej strony jest to dobra wiadomość, bo obecna liczba dostępnych na świecie głowic jest niewystarczająca. Z drugiej strony myśl o tym, że broń w takiej ilości może odmienić los cywilizacji, jest przerażająca.

Infografika o państwach posiadających broń jądrową

Nuklearne mocarstwa – oficjalne dane w 2026 r.

Światowi przywódcy są zgodni w co najmniej jednej kwestii: posiadanie broni nuklearnej gwarantuje bezpieczeństwo i status potęgi militarnej.

W 2026 r. oficjalnie dysponuje nią 9 państw:

  • Chiny,
  • Indie,
  • Korea Północna,
  • Rosja,
  • Francja,
  • Wielka Brytania,
  • Pakistan,
  • Stany Zjednoczone,
  • Izrael.

Państwa posiadające bombą jądrową w ramach programu NATO Nuclear:

  • Włochy,
  • Niemcy,
  • Holandia,
  • Belgia,
  • Turcja.

Ich arsenał liczy około 12 tys.-13 tys. głowic jądrowych, przy czym większość z nich to pozostałości po zimnej wojnie (1947-1991).

„Wszystkie państwa posiadające broń atomową zwiększają lub modernizują swoje arsenały, a większość z nich zaostrza retorykę nuklearną i rolę, jaką broń jądrowa odgrywa w ich strategiach wojskowych. To bardzo niepokojący trend” Wilfred Wan, dyrektor Programu ds. Broni Masowego Rażenia SIPRI, raport think tanku 2022, źródło: PAP

Przeczytaj także: Jak spakować plecak ewakuacyjny – praktyczny poradnik dla każdego!

Broń nuklearna w Polsce

Jednym z elementów polityki NATO jest program Nuclear Sharing. Z założenia ma zapewniać ochronę państwom, które nie posiadają własnej broni atomowej. Choć Polska do takowych należy, i tak jak wszystkie państwa członkowskie bierze w nim udział, to na jej terytorium nie ma rozmieszczonej amerykańskiej broni jądrowej.

Nasza armia nie ma także samolotów, które mogłyby ją przenosić. Aby Stany Zjednoczone udostępniły głowice jądrowe Polsce, wszystkie kraje należące do NATO musiałyby wyrazić na to zgodę.

Co ciekawe, w czasach PRL-u, Polska prowadziła badania nuklearne oraz magazynowała ładunki jądrowe, które miały być wykorzystane w razie konfliktu Związku Radzieckiego z Zachodem. Z szacunków wynika, że ich ilość i moc dokonałyby kilkaset razy większych strat niż Little Boy w Hiroszimie.

Broń jądrowa na świecie – FAQ

Poznaj odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania!

  1. Ile krajów na świecie ma bombę atomową?

Amerykańska Federacja Naukowców (FAS) opracowała listę dziewięciu państw, które posiadają broń nuklearną. Są to: Wielka Brytania, Izrael, Chiny, Stany Zjednoczone, Rosja, Pakistan, Francja, Korea Północna oraz Indie.

  1. Ile broni atomowej ma NATO?

Tylko trzech członków NATO ma własną broń nuklearną. Mowa o Wielkiej Brytanii, Francji i Stanach Zjednoczonych, które w ramach programu Nuclear Sharing udostępniają ją Włochom, Turcji, Niemcom, Belgii oraz Holandii. Szacuje się, że łącznie NATO dysponuje ponad 6 tys. głowic jądrowych.

  1. Czy Polska miała broń jądrową?

Polska miała broń jądrową w czasach PRL-u. Z szacunków CIA wynika, że przechowywała około 300 bomb oraz głowic i bomb nuklearnych.

  1. Jaki zasięg ma rosyjska broń nuklearna?

Rosja ma najlepszą taktyczną broń jądrową, czego przykładem są rakiety balistyczne Iskander, które mogą przenosić głowice jądrowe. Osiągają zasięg nawet 500 km.

  1. Czy jest bomba, która zniszczy cały świat?

Najpotężniejsza zdetonowana bomba wodorowa Car-bomba miała moc 58 megaton. Jej wybuch był widoczny z odległości ponad 800 km, a wywołana fala sejsmiczna aż 3 razy okrążyła Ziemię. Aby zniszczyć cały ląd na świecie potrzeba by około 20 tys. takich bomb.

  1. Czy płyn Lugola chroni przed promieniowaniem?

Jod chroni tarczycę, ale tylko przed izotopem promieniotwórczym I-131. Prewencyjne suplementowanie go prowadzi do poważnych konsekwencji zdrowotnych. Płyn Lugola był co prawda podawany do picia po katastrofie w Czarnobylu, ale rozwór ten nie jest przeznaczony do spożycia doustnego.

Maciej Jurczyk
Redaktor z wykształcenia i pasji. Wierzę, że dobrze napisany tekst nie tylko sprawia przyjemność odbiorcy, ale i zmienia jego świat. Poza tym czytam, gotuję, oglądam i kręcę kilometry na szosie.
error: Treści są zabezpieczone!