Alkomaty od lat cieszą się dużą popularnością wśród ludzi świadomych. Po urządzenia sprawdzające trzeźwość sięgają już nie tylko kierowcy, ale wszyscy ci, którzy alkohol spożywają, a na drugi dzień muszą sprostać obowiązkom. Z tych powodów zebraliśmy najważniejsze informacje o alkomatach, ich działaniu i serwisowaniu, aby posiadacze tych urządzeń używali ich zgodnie ze sztuką.
Alkomat kontra alkomat – jaki wybrać?
Powiedzenie, że diabeł tkwi w szczegółach, doskonale sprawdza się również w wypadku alkomatów. Na rynku dostępnych jest masa urządzeń o takiej nazwie, ale przeciętny klient rzadko kiedy ma wiedzę na temat tego, czym się one różnią. Zazwyczaj wszyscy zwracają uwagę na cenę produktu, a już mało kto zastanowi się, z czego ona wynika.
Te różnice biorą się przede wszystkim z tego, czy jest to sprzęt dla specjalistów, np. policji, zawodowych kierowców, czy dla amatorów, którzy używają go sporadycznie. Dodatkowo alkomaty dzielą się również na rodzaje, np.: elektrochemiczne lub półprzewodnikowe. Dla konsumenta ma to ogromne znaczenie, bo każdy z tych alkomatów różni się działaniem, serwisowaniem i dokładnością pomiarów.
Alkomaty półprzewodnikowe – kompromis pomiędzy niską ceną a jakością
Popularność alkomatów półprzewodnikowych wynika ze stosunkowo niskiego kosztu zakupu urządzenia. Ich ceny zaczynają się nawet od 100 zł i rzadko kiedy przekraczają 300 zł. Niemniej mają nieco słabszą dokładność pomiarów, ze względu na podatność na przekłamania wynikające z zawartości innych substancji w wydychanym powietrzu.
Ta cecha wynika z zastosowanego w nich sensora, czyli serca, najważniejszego elementu każdego alkomatu. W tym wypadku jest to sensor półprzewodnikowy z tlenków metali.
W trakcie pomiaru ten element jest podgrzewany do wyższej temperatury, a po wejściu w reakcję z alkoholem przewodność półprzewodnika wzrasta, zwiększając tym samym jego rezystancję. Wartość tego czynnika jest proporcjonalna do alkoholu w powietrzu wydychanym.
Alkomaty półprzewodnikowe potrzebują również więcej czasu na przygotowanie do pomiaru. Ta cecha bierze się z tego, że wspomniany sensor potrzebuje czas na rozgrzanie. Warto pamiętać, że ten rodzaj urządzeń wymaga częstszej kalibracji, o czym należy pamiętać podczas zakupu.
osób kupiło w ciągu ostatnich 48h!
- Zakres alkomatu: 0,00 ‰ - 4,00 ‰
- Dokładność: 0,01 ‰
Alkomaty elektrochemiczne – dokładność i pewność
Na tle konkurencji alkomaty elektrochemiczne charakteryzują się nieco wyższą ceną, ale i większą dokładnością. Nie bez powodu to właśnie z takich urządzeń korzystają m.in. służby. Ta precyzja pomiaru wynika z zastosowanego w urządzeniu sensora. Pomiary są powtarzalne, a przy tym selektywne, bo urządzenie czułe jest tylko na cząsteczki alkoholu.
Alkomat działa w następujący sposób. Kiedy alkohol trafi do sensora składającego się z dwóch elektrod pokrytych platyną, dochodzi do reakcji utleniania. Powstaje wtedy prąd. Jego wielkość jest proporcjonalna do stężenia alkoholu w wydychanym powietrzu. Takie rozwiązanie sprawia, że pomiary są pewne. Oczywiście, jeśli urządzenie będzie odpowiednio skalibrowane, ale o tym w dalszej części.
osób kupiło w ciągu ostatnich 48h!
- Zakres: 0,00‰ - 5,00‰
- Dokładność: 0,05‰
Alkomaty bezustnikowe – badanie w krótkim czasie
Alkomaty dzielą się nie tylko ze względu na zastosowany w nich sensor, ale i na to, czy mają ustnik, czy nie. Urządzenia bez ustnika służą do badania przesiewowego, kiedy występuje konieczność sprawdzenia dużej grupy osób. Po to rozwiązanie często sięga policja w ramach akcji kontrola trzeźwości, ale też pracodawcy lub organizatorzy imprez masowych.
Alkomaty bezustnikowe najczęściej mają sensor elektrochemiczny, ale nie zawsze są wyposażone w wyświetlacz do przedstawiania wyników. Wskazują tylko, czy ktoś jest trzeźwy, czy nietrzeźwy. Urządzenia uznają dopuszczalne promile wynoszące poniżej 0,2.
Pomimo braku indywidualnego ustnika alkomaty tego typu są całkowicie higieniczne i bezpieczne dla kolejnych badanych. Najważniejsze jest to, że czas pomiaru trwa zaledwie kilka sekund, a w tym wypadku jest to ważna cecha.
osób kupiło w ciągu ostatnich 48h!
- Elektrochemiczny sensor Suracell
- Pomiar bezustnikowy i pasywny
Alkomaty spektrofotometryczne
W tym zestawieniu ciekawe są alkomaty spektrofotometryczne. Nie mają one sensora, a podczerwień (IR). Te specjalistyczne urządzenie przyjmuje wydychane powietrze do pojemnika, przez które przechodzi światło podczerwone. Sensor sprawdza, jak bardzo wiązka światła została osłabiona i na tej podstawie przedstawia wynik. Im więcej alkoholu znajduje się w wydychanym powietrzu, tym większe będzie osłabienie wiązki światła.
Na ten moment te urządzenia nie są powszechnie używane. Wynika to z wielkości samego urządzenia. Jego gabaryty i zaawansowanie wskazują, że jest to alkomat dowodowy przeznaczony do zastosowań profesjonalnych.
Jaki alkomat wybrać – zwróć uwagę na te cechy
Wybierając alkomat dla siebie, należy sprawdzić nie tylko rodzaj sensora, ale też inne parametry. Przed zakupem trzeba upewnić się, że urządzenie zostało skalibrowane. Potwierdzić powinien to załączony do zestawu certyfikat.
Inną kwestią jest sprawdzenie, co ile wykonuje się wspomnianą już kalibrację. Jest to o tyle istotne, że każda kalibracja wiążę się z koniecznością oddania sprzętu do serwisu oraz z dodatkową opłatą.
Dodatkowo dobrze jest zapoznać się z parametrami, które mówią o dokładności i zakresie pomiarów. W alkomatach wysokiej jakości margines błędu wynosi od 0,01 mg/l do 0,02 mg/l. Niekiedy producenci wskazują margines w granicach 5%. Z kolei zakres pomiarowy alkomatów elektrochemicznych wynosi od 0,000 do 4,000 promila. Modele bardziej zaawansowane mogą mieć ten zakres rozszerzony nawet do 6,300 promili.
Na końcu warto rozważyć, czy ma to być alkomat z ustnikiem, czy też bez. Wybór modelu z wymiennymi ustnikami wiąże się z tym, że trzeba zaopatrzyć się w dodatkowe elementy. Ich koszt jest niewielki, ale zawsze trzeba pamiętać, aby mieć przy sobie zapasowe końcówki. Bez nich wykonanie pomiaru jest niemożliwe.
Alkomaty – te rzeczy musi wiedzieć każdy posiadacz urządzenia
Zakup odpowiedniego alkomatu to nie wszystko. Wiele zależy od samego użytkownika, a w szczególności od tego, jak będzie obchodził się z urządzeniem. Powiedzenie „jak dbasz, tak masz” jest w tym wypadku całkowicie uzasadnione.
Alkomat jest urządzeniem pomiarowym, przez co musi podlegać regularnym kontrolom serwisowym, a przy tym należy spełnić szereg innych wymogów. Tylko wtedy można mieć pewność, że sensor będzie wskazywał poprawne wyniki pomiarów, a urządzenie będzie działało poprawnie. O czym trzeba pamiętać, używając alkomatu?
Nie piłem, a alkomat wykazał promile, czyli kalibracja
Niektórzy posiadacze alkomatów mogą spotkać się z zaskakującym, wręcz niewiarygodnym problemem. Pomimo tego, że nie spożywali alkoholu, urządzenie w wydychanym powietrzu wykryło alkohol. Jak to możliwe?
Za takie sytuacje najczęściej odpowiada brak kalibracji alkomatu. Jest to czynność niezbędna do poprawnego funkcjonowania sensora. Kalibracja polega na sprawdzeniu wyników z urządzenia z tymi podanymi przez wzorzec jednostki miary. Następnie serwisanci przechodzą do regulacji sensora z oprogramowaniem.
Ten zaawansowany technologicznie proces wymaga nie tylko odpowiedniej wiedzy, umiejętności, ale i sprzętu. Oznacza to, że konsument nie ma możliwości dokonania kalibracji na własną rękę. Robiąc to w wyspecjalizowanym serwisie oraz w serwisie Spy Shop, każdy klient ma pewność, że jego urządzenie działa poprawnie, a przy okazji otrzymuje certyfikat kalibracji.
Kiedy kalibrować alkomat?
Inną ważną kwestią w związku z serwisem jest moment kalibracji alkomatu. Dotrzymanie terminu jest ważne, ponieważ brak serwisu może doprowadzić do wyświetlania niepoprawnych wyników, a nawet do uszkodzenia sensora.
Ten czuły element zaprogramowany jest w taki sposób, że tylko przez ograniczony czas wskazuje poprawne wyniki. Później należy urządzenie skalibrować i nadal cieszyć się jego niezawodną pracą.
Okres pomiędzy jedną kalibracją a drugą ustanawia producent. Jest on podyktowany rodzajem alkomatu i zazwyczaj wynosi od kilku do kilkunastu miesięcy. Czasami przegląd serwisowy musi odbyć się po określonej liczbie przeprowadzonych pomiarów.
Przyjęło się, że kalibrację należy przeprowadzać:
- w alkomatach półprzewodnikowych – od 3 do 6 miesięcy lub od 100 do 300 pomiarów;
- w alkomatach elektrochemicznych – od 6 do 12 miesięcy lub od 500 do nawet 50 tys. pomiarów.
Niektóre modele wyposażone są również w licznik i w blokadę. Po przekroczeniu pewnego czasu lub liczby pomiarów obie funkcje uniemożliwiają korzystanie z alkomatu. Wtedy niezbędna jest wspomniana kalibracja. Te dodatkowe zabezpieczenia nie mają uprzykrzać użytkownikowi posługiwania się alkomatem, ale chronić go i jego finanse przed wydatkami na nowy sensor.
Profesjonalny Serwis i Kalibracja
Nie ryzykuj błędnego pomiaru. Prześlij swój alkomat do naszych ekspertów.
Skontaktuj się z serwisem →Gdzie trzymać alkomat?
Nie wszyscy użytkownicy alkomatów wiedzą, że znaczenie ma również to, gdzie alkomat jest przechowywany. Wielu klientów chowa urządzenie do schowka samochodu, co jest sporym błędem. Alkomat narażony jest na skrajne temperatury i to zarówno niskie, jak i wysokie, co nie wpływa pozytywnie na jego sensor. Wahania temperatur przyczyniają się do rozkalibrowania urządzenia.
Z kolei inni uważają, że najlepszym miejscem dla alkomatu jest szafka z alkoholem. Patrzą przez pryzmat czysto praktyczny. Alkomat jest wtedy pod ręką i zawsze można sprawdzić swój stan podczas spotkania lub imprezy w gronie najbliższych. Nie można tak jednak robić, ponieważ alkohol paruje. Przebywanie tam urządzenia prowadzi do zafałszowania wyników pomiarów oraz do trwałego uszkodzenia sensora.
Idealnym schowkiem dla alkomatu będzie miejsce o stałej, pokojowej temperaturze. Dodatkowo przestrzeń powinna być sucha i zacieniona. Jeśli w danym modelu jest możliwość wyjęcia baterii, warto to zrobić i zapobiec ich wylaniu. Samo urządzenie warto przetrzymywać w etui lub pokrowcu, który chroni je przed uszkodzeniami mechanicznymi.
Kiedy nie można korzystać z alkomatu?
Nie wszyscy zdają sobie sprawę z tego, że wykonywanie pomiarów nie zawsze jest dozwolone. Wynika to z kilku kwestii, ale tą najważniejszą jest to, że otrzymane wyniki mogą być niezgodne ze stanem faktycznym.
Pomiarów alkomatem nie można wykonywać po:
- spożyciu alkoholu,
- umyciu zębów;
- posiłku,
- po paleniu papierosów,
- po wypiciu kawy,
- po zjedzeniu kwaśnych owoców (np. jabłka),
- po skonsumowaniu miętowych cukierków lub gumy do żucia.
Przeprowadzając badanie, trzeba zachować również odpowiednią procedurę. Jeśli przy pierwszym badaniu alkomat wykazał stężenie alkoholu, nie można przeprowadzać kolejnego pomiaru od razu. Według zaleceń należy odczekać około 15-20 minut, bo dopiero po takim czasie wynik będzie miarodajny i uczciwy.
Alkohol i alkomaty a prawo
Kwestie spożycia alkoholu, zwłaszcza przez kierowców, ściśle reguluje prawo. Z tego powodu warto wiedzieć, jak przepisy traktują zakres dozwolonych promili oraz alkomaty. W aktach prawnych znajdują się również zapisy o tym, kto nie podlega badaniu trzeźwości alkomatem.
Znajomość swoich praw i obowiązków ułatwia obronę na przykład w sytuacji, kiedy podczas kontroli urządzenie wykaże promile, a badany jest pewny, że alkoholu nie spożywał. Oto kwestie, które warto znać.
Badanie alkomatem w okresie zimowym
Kierowcy, jak i policjanci przeprowadzający pomiar, powinni wiedzieć, jak przeprowadzać pomiar zimą. Kiedy panują niskie temperatury, a alkomat przebywa w tych warunkach dłuższy czas, istnieje duże ryzyko, że wynik będzie zafałszowany. I to zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść badanego.
Niski wynik bierze się z tego, że sensory chemiczne działają wolniej, a to wpływa na ich precyzje. Z kolei wyższe wyniki biorą się z tego, że skondensowana para wodna z oddechu osadza się w sensorze, który odczytuje to jako alkohol. Warto o tym pamiętać, gdyby podczas kontroli okazało się, że wynik jest nieadekwatny do stanu badanego.
Alkomat wzorcowany szansą na obronę
Każdy policyjny alkomat musi mieć ważne świadectwo wzorcowania. Dokument potwierdza legalność urządzenia oraz to, że jest skalibrowane. Czasami może okazać się, że urządzenie funkcjonariuszy działa niepoprawnie i wskazuje błędne wyniki.
Co w takiej sytuacji może zrobić kierowca, który jest przekonany, że nie spożywał alkoholu w żadnej formie, a alkomat twierdzi inaczej? Każdy ma prawo do obrony, a w tym wypadku także do tego, aby zażądać od policjantów okazania świadectwa wzorcowania oraz przeprowadzania badania innym alkomatem.
Jeśli i ono nie potwierdzi przekonania kierowcy o własnej trzeźwości, trzeba poddać się badaniu krwi. To jedyny sposób, który pozwala na 100-procentową pewność i obalenie wyniku stawiany przez alkomat. Wynik otrzymany z alkomatu bez ważnego świadectwa, nie może być dowodem w sądzie.
Alkomaty – FAQ
Temat alkomatów jest bardzo szeroki, dlatego w tej sekcji zebraliśmy odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania klientów. Sprawdź odpowiedzi, a o urządzeniach pomiarowych będziesz wiedzieć jeszcze więcej.
Czy można odmówić badania alkomatem?
Kierowcy mają prawo odmówić badania alkomatem, ale nie oznacza to, że funkcjonariusze odstąpią od czynności ustalenia trzeźwości. Takiemu kierującemu zostanie pobrana krew. Wyjątkiem są osoby z astmą, które nie mogą być badane alkomatem, od nich również pobierana jest krew.
Jaka wartość promili jest w Polsce dopuszczalna?
Dopuszczalna ilość alkoholu w Polsce wynosi do 0,2 promila. W praktyce oznacza to, że poruszający się pojazdami mechanicznymi może mieć stężenie wynoszące 0,19 promila.
Co musi mieć alkomat policyjny?
Alkomat policyjny jest dopuszczony do użytku, jeśli ma ważne świadectwo wzorcowania. Tylko z tym dokumentem wykonany pomiar może stanowić dowód w sądzie.
Gdzie skalibrować alkomat?
Kalibracja alkomatów musi być przeprowadzona przez wyspecjalizowanych serwisantów, którzy dysponują odpowiednim zapleczem technicznym i umiejętnościami. Takie usługi oferuje profesjonalny serwis kalibracji Spy Shop.